Inleiding tot die Heidelbergse Kategismus

Die Heidelbergse Kategismus is in 1563 in Heidelberg, Duitsland, saamgestel op versoek van keurvors Frederik III van die Palts. Die doel was om 'n helder, Bybelgefundeerde uiteensetting van die Christelike geloof te bied wat eenheid en onderrig in sy land kon bevorder. Dit het gou oor grense heen bekend geword en is sedertdien in talle tale vertaal en in kerke regoor die wêreld gebruik.

Die Kategismus is gestruktureer in 129 vrae en antwoorde, verdeel in 52 Sondagsafdelings om weeklikse behandeling deur die jaar moontlik te maak. Dit kombineer leerstellige diepte met 'n pastorale en persoonlike toon, en beklemtoon hoe Bybelse leer nie net 'n saak van verstand is nie, maar van troos, vertroue en lewende geloof in Jesus Christus.

Hoofindeling

  1. Ons Ellende (Sondag 2–4) Hier leer ons uit die wet van God ons sonde en ellende ken, en ons behoefte aan verlossing.

  2. Ons Verlossing (Sondag 5–31) Hierdie gedeelte ontvou die evangelie van Jesus Christus: sy persoon, sy werk, en hoe ons deur die geloof alleen aan Hom deel kry. Dit sluit die Apostoliese Geloofsbelydenis, die sakramente, en die sleutels van die koninkryk in.

  3. Ons Dankbaarheid (Sondag 32–52) Hier word geleer hoe gelowiges as verloste mense leef — in gehoorsaamheid aan God se wet en in volhardende gebed. Die Tien Gebooie en die Ons Vader word vers vir vers verklaar.

Kenmerke

  • Skrifgefundeerd – Elke antwoord is deurdrenk met Bybelse verwysings wat die leer steun en verduidelik.
  • Persoonlik – Die vrae en antwoorde gebruik dikwels die ek-vorm, wat die belydenis van geloof 'n persoonlike aangeleentheid maak.
  • Pastoraal – Die toon is troostend en bemoedigend, bedoel om gelowiges te versterk in geloof en lewe.
  • Didakties – Die vraag-en-antwoord-vorm help met memorisering en sistematiese onderrig.

Doel en Gebruik

Die Heidelbergse Kategismus is nie bloot 'n historiese dokument nie, maar 'n lewende hulpmiddel vir geloofsvorming. Dit word gebruik in:

  • Kerkonderrig – vir kategese van jongmense en nuwe gelowiges.
  • Prediking – as preekrooster in kerke wat deur die jaar die Sondagsafdelings behandel.
  • Persoonlike en gesinsbybelstudie – vir weeklikse besinning en gesprek.
  • Troos in geloof – om gelowiges te herinner aan die vaste sekerheid van ons verlossing in Christus.

Met hierdie Kategismus word ons, eeue na sy ontstaan, steeds ingenooi om saam te bely met Vraag 1:

"Wat is jou enigste troos in lewe en in sterwe?" "Dat ek met liggaam en siel, in lewe en in sterwe, nie aan myself nie, maar aan my getroue Verlosser Jesus Christus behoort…"



Sondag 1

Vraag 1: Wat is jou enigste troos in lewe en in sterwe? Antwoord: Dat ek met liggaam en siel, in lewe en in sterwe, nie aan myself nie, maar aan my getroue Saligmaker, Jesus Christus, behoort¹. Hy het met sy kosbare bloed vir al my sondes volkome betaal² en my uit alle heerskappy van die duiwel verlos³ en so bewaar Hy my, dat sonder die wil van my hemelse Vader nie een haar van my hoof kan val nie⁴, ja, dat alle dinge tot my saligheid moet meewerk⁵. Daarom maak Hy my ook deur sy Heilige Gees van die ewige lewe seker⁶ en Hy maak my van harte gewillig en bereid om voortaan vir Hom te lewe⁷.

Skrifverwysings: 1: Romeine 14:7-9; 1 Korintiërs 6:19-20 2: 1 Petrus 1:18-19 3: 1 Johannes 3:8; Johannes 8:34-36 4: Matteus 10:29-31; Lukas 21:18 5: Romeine 8:28 6: 2 Korintiërs 1:21-22; Romeine 8:16-17 7: Romeine 12:1; Lukas 1:74-75


Vraag 2: Hoeveel dinge moet jy weet om in hierdie troos salig te kan lewe en sterwe? Antwoord: Drie:

  1. Eerstens, hoe groot my sonde en ellende is¹;
  2. Tweedens, hoe ek van al my sondes en ellende verlos word²;
  3. Derdens, hoe ek God vir so 'n verlossing dankbaar moet wees³.

Skrifverwysings: 1: Romeine 3:9-10; Romeine 7:24 2: Johannes 17:3; Romeine 6:23 3: Efesiërs 5:8-10; Romeine 6:1-2



Sondag 2

Vraag 3: Waaruit ken jy jou ellende? Antwoord: Uit die wet van God¹.

Skrifverwysings: 1: Romeine 3:20; 7:7


Vraag 4: Wat eis die wet van God van ons? Antwoord: Dit leer ons Christus in 'n opsomming: "Jy moet die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met jou hele verstand en met al jou krag¹. Dit is die eerste gebod. En die tweede, wat hiermee gelykstaan, is: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself²."

Skrifverwysings: 1: Deuteronomium 6:5; Matteus 22:37-40 2: Levitikus 19:18


Vraag 5: Kan jy dit alles ten volle hou? Antwoord: Nee¹, want ek is van nature geneig om God en my naaste te haat².

Skrifverwysings: 1: Romeine 3:10, 23; 1 Johannes 1:8, 10 2: Romeine 8:7; Efesiërs 2:3



Sondag 3

Vraag 6: Het God die mens dan so boos en verkeerd geskape? Antwoord: Nee, God het die mens goed en na sy ewebeeld geskape¹, dit is in ware geregtigheid en heiligheid, sodat hy God sy Skepper reg sou ken², Hom van harte sou liefhê en saam met Hom in die ewige saligheid sou lewe om Hom te prys en te eer³.

Skrifverwysings: 1: Genesis 1:31 2: Genesis 1:26-27; Kolossense 3:10; Efesiërs 4:24 3: 2 Korintiërs 3:18


Vraag 7: Waar kom hierdie verdorwe natuur van die mens dan vandaan? Antwoord: Uit die geval en die ongehoorsaamheid van ons eerste ouers, Adam en Eva, in die paradys¹. Daar het ons natuur so verdorwe geraak dat ons almal in sonde ontvang en gebore word².

Skrifverwysings: 1: Genesis 3:6; Romeine 5:12, 18-19 2: Psalm 51:7; Johannes 3:6


Vraag 8: Maar is ons so verdorwe dat ons heeltemal onbekwaam is tot enige goeie en geneig is tot alle kwaad? Antwoord: Ja¹, behalwe as ons deur die Gees van God wedergebore word².

Skrifverwysings: 1: Genesis 6:5; Job 14:4; Jesaja 53:6 2: Johannes 3:3-5



Sondag 4

Vraag 9: Doen God dan die mens nie onreg aan deur in sy wet van hom te eis wat hy nie kan doen nie? Antwoord: Nee¹, want God het die mens so geskape dat hy dit kon doen², maar die mens het homself en al sy nageslag deur die aanhitsing van die duiwel³ en deur opsetlike ongehoorsaamheid van hierdie gawes beroof⁴.

Skrifverwysings: 1: Efesiërs 4:24 2: Prediker 7:29 3: Genesis 3:4-5 4: Romeine 5:12


Vraag 10: Wil God hierdie ongehoorsaamheid en afval ongestraf laat bly? Antwoord: Beslis nie¹. Inteendeel, Hy is baie toornig oor sowel die aangebore as die werklike sondes en wil dit deur 'n regverdige oordeel tydelik en ewig straf², soos Hy gesê het: "Vervloek is elkeen wat nie bly in alles wat geskryf is in die boek van die wet, om dit te doen nie."³

Skrifverwysings: 1: Hebreërs 9:27 2: Romeine 1:18; Deuteronomium 27:26 3: Galasiërs 3:10


Vraag 11: Is God dan nie ook barmhartig nie? Antwoord: God is wel barmhartig¹, maar Hy is ook regverdig². Daarom vereis sy geregtigheid dat die sonde wat teen die allerhoogste majesteit van God gedoen is, ook met die allerhoogste, dit is die ewige straf aan liggaam en siel gestraf word³.

Skrifverwysings: 1: Eksodus 34:6-7 2: Psalm 7:12 3: Matteus 25:46



Sondag 5

Vraag 12: Aangesien ons volgens die regverdige oordeel van God tydelik en ewig gestraf verdien, hoe kan ons van hierdie straf vrykom en weer in genade kom? Antwoord: God wil hê dat aan sy geregtigheid voldoen word¹. Daarom moet ons aan hierdie geregtigheid óf deur onsself óf deur 'n ander volkome betaal².

Skrifverwysings: 1: Eksodus 23:7; Romeine 2:1-11 2: Jesaja 53:11; Romeine 8:3-4


Vraag 13: Kan ons self daaraan voldoen? Antwoord: Beslis nie¹. Inteendeel, ons maak ons skuld elke dag groter².

Skrifverwysings: 1: Job 9:2-3; 15:15-16 2: Matteus 6:12; Romeine 2:4-5


Vraag 14: Kan ook 'n blote skepsel vir ons betaal? Antwoord: Nee¹, want ten eerste wil God nie 'n ander skepsel straf vir die skuld wat die mens gemaak het nie², en ten tweede kan ook geen blote skepsel die las van die ewige toorn van God teen die sonde dra en ander daaruit verlos nie³.

Skrifverwysings: 1: Hebreërs 2:14-18 2: Esegiël 18:4, 20 3: Nahum 1:6


Vraag 15: Watter middelaar en verlosser moet ons dan soek? Antwoord: Een wat 'n ware en regverdige mens is¹, en tog ook sterker as alle skepsels, dit wil sê wat tegelyk ware God is².

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 15:21-22 2: Jesaja 7:14; Johannes 1:1



Sondag 6

Vraag 16: Waarom moet Hy 'n ware en regverdige mens wees? Antwoord: Omdat die geregtigheid van God vereis dat dieselfde menslike natuur wat gesondig het, vir die sonde betaal¹, maar 'n mens wat self sondaar is, kan nie vir ander betaal nie².

Skrifverwysings: 1: Romeine 5:12, 18-19; 1 Korintiërs 15:21 2: Hebreërs 7:26-27; 1 Petrus 3:18


Sondag 7

Vraag 20: Word al die mense dan deur Christus net so verlos as wat hulle deur Adam verlore gegaan het? Antwoord: Nee¹, net diegene wat Hom deur 'n ware geloof as hulle Verlosser aanneem².

Skrifverwysings: 1: Matteus 7:14; Johannes 3:16, 36 2: Romeine 3:22; Hebreërs 4:2-3


Vraag 21: Wat is 'n ware geloof? Antwoord: Dit is nie alleen 'n vasstaande kennis waardeur ek alles vir waar hou wat God in sy Woord aan ons geopenbaar het nie¹, maar ook 'n vaste vertroue² wat die Heilige Gees deur die evangelie in my hart werk³, dat nie alleen aan ander nie, maar ook aan my vergewing van sondes, ewige geregtigheid en saligheid uit loutere genade, slegs ter wille van die verdienste van Christus, geskenk is⁴.

Skrifverwysings: 1: Jakobus 2:19 2: Hebreërs 11:1-2 3: Johannes 3:5; Matteus 16:17 4: Romeine 1:16-17; Galasiërs 2:20


Vraag 22: Wat moet 'n Christen glo? Antwoord: Alles wat ons in die evangelie belowe word¹ en wat die artikels van ons algemeen-vasgestelde en ongetwyfelde Christelike geloof ons leer, naamlik:

Skrifverwysings: 1: Johannes 20:31; Matteus 28:20


Vraag 23: Wat is dit? Antwoord: Ek glo in God die Vader, die Almagtige, Skepper van hemel en aarde. En in Jesus Christus, sy eniggebore Seun, ons Here; wat ontvang is van die Heilige Gees, gebore is uit die maagd Maria; wat gely het onder Pontius Pilatus, gekruisig is, gesterf het en begrawe is, en neergedaal het na die hel; op die derde dag weer opgestaan het uit die dood; opgevaar het na die hemel en sit aan die regterhand van God, die almagtige Vader; van waar Hy sal kom om te oordeel die lewendes en die dooies. Ek glo in die Heilige Gees. Ek glo 'n heilige, algemene, Christelike kerk, die gemeenskap van die heiliges; die vergewing van sondes; die opstanding van die vlees en 'n ewige lewe. Amen.



Sondag 8

Vraag 24: Hoe word hierdie artikels verdeel? Antwoord: In drie dele: die eerste is van God die Vader en ons skepping; die tweede van God die Seun en ons verlossing; die derde van God die Heilige Gees en ons heiligmaking.


Vraag 25: Aangesien daar net een God is¹, waarom praat jy van drie Persone: die Vader, die Seun en die Heilige Gees? Antwoord: Omdat God Hom so in sy Woord geopenbaar het², dat hierdie drie verskillende Persone die een, waaragtige en ewige God is³.

Skrifverwysings: 1: Deuteronomium 6:4; 1 Korintiërs 8:4 2: Matteus 3:16-17 3: Matteus 28:19; 2 Korintiërs 13:13



Sondag 9

Vraag 26: Wat glo jy as jy sê: "Ek glo in God die Vader, die Almagtige, Skepper van hemel en aarde"? Antwoord: Dat die ewige Vader van ons Here Jesus Christus, wat hemel en aarde met alles wat daarin is, uit niks geskape het¹, dit deur sy ewige raad en voorsienigheid in stand hou en regeer², om sy Seun Christus ontwil my God en my Vader is³. Op Hom vertrou ek so, dat ek nie daaraan twyfel dat Hy my van alles wat vir liggaam en siel nodig is, sal versorg nie⁴, en ook al die kwaad wat Hy in hierdie jammerdal oor my beskik, vir my ten goede sal verander⁵, omdat Hy dit as 'n almagtige God kan doen en as 'n getroue Vader dit ook wil doen⁶.

Skrifverwysings: 1: Genesis 1; Psalm 33:6 2: Psalm 104:27-30; Matteus 10:29-31 3: Johannes 1:12-13; Romeine 8:15-16 4: Matteus 6:25-34 5: Romeine 8:28 6: Lukas 12:22-24



Sondag 10

Vraag 27: Wat verstaan jy onder die voorsienigheid van God? Antwoord: Die almagtige en oralteenwoordige krag van God¹, deur welke Hy hemel en aarde met al die skepsels soos met sy hand nog onderhou² en so regeer dat loof en gras, reën en droogte, vrugbare en onvrugbare jare, voedsel en drank, gesondheid en siekte, rykdom en armoede en alles nie by geval nie, maar uit sy Vaderhand ons toekom³.

Skrifverwysings: 1: Jeremia 23:23-24; Handelinge 17:24-28 2: Hebreërs 1:3 3: Spreuke 16:33; Matteus 10:29


Vraag 28: Watter nut het dit vir ons om te weet dat God alles deur sy voorsienigheid geskape het en onderhou? Antwoord: Dat ons in alle teëspoed geduldig¹, in voorspoed dankbaar² en vir die toekoms in ons getroue God en Vader volkome vertrouend sal wees³, dat geen skepsel ons van sy liefde kan skei nie, aangesien alle skepsels só in sy hand is dat hulle sonder sy wil nie kan roer of beweeg nie⁴.

Skrifverwysings: 1: Romeine 5:3; Jakobus 1:3 2: Deuteronomium 8:10 3: Romeine 8:38-39 4: Job 1:12; Matteus 10:29


Sondag 11

Vraag 29: Waarom word die Seun van God "Jesus", dit is Verlosser, genoem? Antwoord: Omdat Hy ons van al ons sondes verlos¹, en omdat daar by niemand anders enige saligheid te soek of te vind is nie².

Skrifverwysings: 1: Matteus 1:21; Hebreërs 7:25 2: Handelinge 4:12; 1 Johannes 5:11-12


Vraag 30: Glo dié ook in die enigste Verlosser Jesus wat hulle saligheid en welstand by die heiliges, by hulleself of elders soek? Antwoord: Nee, want alhoewel hulle Hom met die mond roem, verloën hulle Hom in die werklikheid¹. Daar is net een van twee: Óf Jesus is nie 'n volkome Verlosser nie, óf diegene wat hierdie Verlosser met 'n ware geloof aanneem, moet alles in Hom hê wat vir hulle saligheid nodig is².

Skrifverwysings: 1: Matteus 23:28; Galasiërs 5:4 2: Kolossense 2:10; Johannes 1:16



Sondag 12

Vraag 31: Waarom word Hy "Christus", dit is Gesalfde, genoem? Antwoord: Omdat Hy deur God die Vader verordineer is¹ en met die Heilige Gees gesalf is² om ons hoogste Profeet en Leraar³, ons enigste Hoëpriester⁴ en ons ewige Koning⁵ te wees, daarom: as Profeet en Leraar het Hy aan ons die hele raad en wil van God oor ons verlossing volkome bekend gemaak⁶; as Hoëpriester het Hy Homself as 'n eenmalige offer vir ons gegee en ons met die Vader versoen⁷; en as Koning regeer Hy ons deur sy Woord en Gees, en beskerm en bewaar ons in die saligheid wat Hy vir ons verwerf het⁸.

Skrifverwysings: 1: Hebreërs 1:9; Lukas 4:18 2: Jesaja 61:1 3: Deuteronomium 18:15; Handelinge 3:22 4: Psalm 110:4; Hebreërs 7:17 5: Psalm 2:6; Lukas 1:33 6: Johannes 15:15 7: Hebreërs 9:12, 14 8: Matteus 28:18-20; Johannes 10:28


Vraag 32: Waarom word jy 'n Christen genoem? Antwoord: Omdat ek deur die geloof 'n lid van Christus is¹ en so deel het aan sy salwing², sodat ek sy Naam kan bely³, myself as 'n lewende dankoffer aan Hom kan toewy⁴, en in hierdie lewe teen die sonde en die duiwel met 'n vrye en goeie gewete kan stry⁵ en hierna in ewigheid saam met Hom oor al die skepsels kan regeer⁶.

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 6:15 2: 1 Johannes 2:27 3: Matteus 10:32 4: Romeine 12:1 5: Efesiërs 6:11; 1 Timoteus 1:18-19 6: 2 Timoteus 2:12


Sondag 13

Vraag 33: Waarom word Christus God se eniggebore Seun genoem, terwyl ons ook kinders van God is? Antwoord: Omdat Christus alleen die ewige, natuurlike Seun van God is¹, maar ons ter wille van Hom uit genade as kinders van God aangeneem is².

Skrifverwysings: 1: Johannes 1:1-3, 14, 18 2: Romeine 8:15-17; Efesiërs 1:5-6


Vraag 34: Waarom noem jy Hom ons Here? Antwoord: Omdat Hy ons met liggaam en siel uit die hele ellende, nie met goud of silwer nie, maar met sy kosbare bloed gekoop het¹ en ons sy eiendom gemaak het².

Skrifverwysings: 1: 1 Petrus 1:18-19 2: 1 Korintiërs 6:19-20



Sondag 14

Vraag 35: Wat beteken: "wat ontvang is van die Heilige Gees, gebore is uit die maagd Maria"? Antwoord: Dat die ewige Seun van God, wat ware en ewige God is en bly¹, die ware menslike natuur uit die vlees en bloed van die maagd Maria deur die werking van die Heilige Gees aangeneem het², sodat Hy ook die ware nageslag van Dawid is³, aan sy broers in alles gelyk, behalwe die sonde⁴.

Skrifverwysings: 1: Johannes 1:1, 14; 1 Johannes 5:20 2: Lukas 1:31, 35 3: 2 Samuel 7:12-16; Romeine 1:3 4: Hebreërs 4:15


Vraag 36: Watter nut het die heilige ontvangenis en geboorte van Christus vir jou? Antwoord: Dat Hy ons Middelaar is¹, en met sy onskuld en volkome heiligheid my sonde, waarin ek ontvang en gebore is, voor God bedek².

Skrifverwysings: 1: Hebreërs 2:16-17 2: 1 Petrus 1:18-19



Sondag 15

Vraag 37: Wat verstaan jy onder die woordjies: "Hy het gely"? Antwoord: Dat Hy aan liggaam en siel die hele tyd van sy lewe op aarde, maar veral aan die einde daarvan, die toorn van God teen die sonde van die hele menslike geslag gedra het¹, sodat Hy met sy lyding, as die enigste versoenende offer², ons liggaamlike en geestelike ewige straf van God verlos het³ en vir ons die genade van God, geregtigheid en die ewige lewe verwerf het⁴.

Skrifverwysings: 1: Jesaja 53:4-5; 1 Petrus 2:24 2: Hebreërs 10:14 3: Galasiërs 3:13 4: Romeine 3:24-26


Vraag 38: Waarom het Hy onder die regter Pontius Pilatus gely? Antwoord: Sodat Hy, onskuldig deur 'n wêreldlike regter veroordeel, ons van die streng oordeel van God wat oor ons sou kom, bevry¹.

Skrifverwysings: 1: Lukas 23:13-15; Johannes 19:4; Psalm 69:5


Vraag 39: Het dit 'n besondere betekenis dat Christus gekruisig is en nie op 'n ander manier gesterf het nie? Antwoord: Ja, want daardeur is ek verseker dat Hy die vervloeking wat op my gerus het, op Hom geneem het¹, omdat die kruisdood deur God vervloek was².

Skrifverwysings: 1: Galasiërs 3:13 2: Deuteronomium 21:22-23



Sondag 16

Vraag 40: Waarom moes Christus in die dood gaan? Antwoord: Omdat die geregtigheid en waarheid van God vereis het¹ dat vir ons sondes die Seun van God self sou sterf².

Skrifverwysings: 1: Genesis 2:17 2: Filippense 2:8; Hebreërs 2:9


Vraag 41: Waarom is Hy begrawe? Antwoord: Om daarmee te bevestig dat Hy werklik gesterf het¹.

Skrifverwysings: 1: Matteus 27:59-60; Johannes 19:38-42


Vraag 42: Aangesien Christus vir ons gesterf het, waarom moet ons nog self sterf? Antwoord: Ons dood is nie 'n betaling vir ons sondes nie¹, maar net 'n afsterwe van die sonde en 'n deurgang tot die ewige lewe².

Skrifverwysings: 1: Psalm 49:7-8 2: Filippense 1:21, 23; 1 Tessalonisense 5:10


Vraag 43: Watter verdere voordeel verkry ons nog uit die offer en die dood van Christus aan die kruis? Antwoord: Dat deur sy krag ons ou mens saam met Hom gekruisig, gedood en begrawe word¹, sodat die bose begeertes van die vlees in ons nie meer regeer nie, maar dat ons onsself as lewende offers van dankbaarheid aan Hom kan toewy².

Skrifverwysings: 1: Romeine 6:6 2: Romeine 12:1


Vraag 44: Waarom word daar bygevoeg: "Neergedaal na die hel"? Antwoord: Sodat ek in my grootste versoekinge verseker kan wees dat my Here Jesus Christus deur sy onuitspreeklike benoudheid, smarte, angs en helse kwelling, waarin Hy gedurende sy hele lyding veral aan die kruis gedompel was¹, my van die helse angs en pyn verlos het².

Skrifverwysings: 1: Jesaja 53:10; Matteus 27:46 2: Hebreërs 2:9



Sondag 17

Vraag 45: Watter voordeel bring die opstanding van Christus vir ons? Antwoord: Eerstens het Hy deur sy opstanding die dood oorwin, sodat Hy ons deel kan laat hê aan die geregtigheid wat Hy deur sy dood vir ons verwerf het¹. Tweedens word ons nou ook deur sy krag tot 'n nuwe lewe opgewek². Derdens is die opstanding van Christus vir ons 'n waarborg van ons salige opstanding³.

Skrifverwysings: 1: Romeine 4:25; 1 Petrus 1:3-5 2: Romeine 6:4-5 3: 1 Korintiërs 15:20-22



Sondag 18

Vraag 46: Hoe verstaan jy: "Opgevaar na die hemel"? Antwoord: Dat Christus voor die oë van sy dissipels van die aarde opgeneem is na die hemel¹ en dat Hy daar vir ons ten goede is totdat Hy weer kom om die lewendes en die dooies te oordeel².

Skrifverwysings: 1: Handelinge 1:9-11 2: Hebreërs 7:24-25


Vraag 47: Is Christus dan nie by ons tot die einde van die wêreld soos Hy ons belowe het nie? Antwoord: Christus is as ware mens nie meer op aarde nie¹, maar as ware God, majesteit, genade en Gees wyk Hy nooit van ons nie².

Skrifverwysings: 1: Matteus 26:11; Johannes 16:28 2: Matteus 28:20


Vraag 48: Maar as sy menslike natuur nie oral is waar sy Godheid is nie, word dan die twee nature van Christus nie van mekaar geskei nie? Antwoord: Glad nie, want aangesien sy Godheid onbeperk is en oral teenwoordig, moet dit noodwendig volg dat dit buite sy aangeneemde menslike natuur is en tog ook daarin persoonlik bly verenig¹.

Skrifverwysings: 1: Johannes 3:13; Kolossense 2:9



Sondag 19

Vraag 49: Watter nut bring vir ons die hemelvaart van Christus? Antwoord: Eerstens dat Hy in die hemel voor die aangesig van sy Vader ons Voorspraak is¹. Tweedens dat ons ons vlees in die hemel as 'n betroubare waarborg het dat Hy, as ons Hoof, ons, sy lede, ook daarheen sal neem². Derdens dat Hy sy Gees as 'n waarborg aan ons stuur, deur wie se krag ons soek wat daar bo is, waar Christus aan die regterhand van God sit, en nie wat op die aarde is nie³.

Skrifverwysings: 1: Romeine 8:34; 1 Johannes 2:1 2: Johannes 14:2-3; Efesiërs 2:6 3: Kolossense 3:1-2


Vraag 50: Waarom word daar bygevoeg: "Sit aan die regterhand van God"? Antwoord: Omdat Christus daar opgegaan het om Homself as Hoof van sy Christelike kerk te openbaar¹, deur wie die Vader alles regeer².

Skrifverwysings: 1: Efesiërs 1:20-23 2: Matteus 28:18



Sondag 20

Vraag 51: Watter nut bring vir ons hierdie heerlikheid van ons Hoof, Christus? Antwoord: Eerstens stort Hy deur sy Heilige Gees die hemelse gawes op ons, sy lede, uit¹. Tweedens beskerm Hy ons met sy mag teen alle vyande².

Skrifverwysings: 1: Efesiërs 4:8 2: Psalm 110:1-2


Vraag 52: Wat troos jou die wederkoms van Christus om te oordeel die lewendes en die dooies? Antwoord: Dat ek in alle teenspoed en vervolging met opgehewe hoof dieselfde Een verwag wat Hom tevore om my ontwil aan die oordeel van God onderwerp het en al die vloek van my weggeneem het¹, en wat al my vyande in die ewige verdoemenis sal werp, maar my saam met al die uitverkorenes tot Hom in die hemelse blydskap en heerlikheid sal neem².

Skrifverwysings: 1: Lukas 21:28; Romeine 8:23-24 2: Matteus 25:31-34; 2 Tessalonisense 1:6-10


Sondag 21

Vraag 54: Wat glo jy van die heilige, algemene, Christelike kerk? Antwoord: Dat die Seun van God uit die hele menslike geslag¹, van die begin van die wêreld af tot aan die einde², vir Hom 'n gemeente wat tot die ewige lewe uitverkies is³, deur sy Gees en Woord⁴ in die een ware geloof⁵ vir Hom vergader, beskerm en onderhou⁶, en dat ek daarvan 'n lewende lid is en ewig sal bly⁷.

Skrifverwysings: 1: Genesis 26:4; Openbaring 5:9 2: Johannes 10:10-11 3: Efesiërs 1:10-13 4: Romeine 10:14-17 5: Efesiërs 4:3-6 6: Psalm 121:4-8 7: 1 Johannes 3:14, 20-21


Vraag 55: Wat verstaan jy onder "die gemeenskap van die heiliges"? Antwoord: Eerstens dat die gelowiges almal saam as lede aan die Here Christus en sy skatte en gawes deel het¹. Tweedens dat elkeen verplig is om sy gawes gewillig en met vreugde tot nut en saligheid van die ander lede aan te wend².

Skrifverwysings: 1: Romeine 8:32; 1 Korintiërs 12:12-13 2: 1 Korintiërs 12:21; 13:1-5; Filippense 2:4-6


Vraag 56: Wat glo jy van "die vergewing van sondes"? Antwoord: Dat God, ter wille van die versoening wat Christus bewerk het¹, al my sondes sowel my sondige natuur², waarteen ek my hele lewe lank moet stry³, nie meer wil gedenk nie⁴ en my uit genade die geregtigheid van Christus skenk⁵, sodat ek nooit weer in sy oordeel kom nie⁶.

Skrifverwysings: 1: 1 Johannes 2:2 2: Romeine 7:21-25 3: Galasiërs 5:17 4: Psalm 103:3, 10-12; Jeremia 31:34 5: 2 Korintiërs 5:19, 21 6: Johannes 3:18


Sondag 22

Vraag 57: Watter troos gee jou die opstanding van die liggaam? Antwoord: Dat nie alleen my siel na hierdie lewe dadelik tot Christus, my Hoof, geneem sal word nie¹, maar dat ook hierdie liggaam, deur die krag van Christus opgewek, weer met my siel verenig en aan die verheerlikte liggaam van Christus gelyk sal word².

Skrifverwysings: 1: Lukas 23:43; Filippense 1:21-23 2: 1 Korintiërs 15:20-23, 42-44; Filippense 3:21


Vraag 58: Watter troos gee jou die artikel van die ewige lewe? Antwoord: Dat ek, aangesien ek nou al in my hart die begin van die ewige vreugde het¹, na hierdie lewe 'n volkome saligheid sal besit² wat geen oog gesien, geen oor gehoor en in geen menslike hart opgekom het nie³, om God daarin vir ewig te prys⁴.

Skrifverwysings: 1: 2 Korintiërs 5:2-3 2: Johannes 17:3 3: 1 Korintiërs 2:9 4: Johannes 4:14; Openbaring 21:4



Sondag 23

Vraag 59: Maar wat help dit jou nou dat jy dit alles glo? Antwoord: Dat ek in Christus voor God geregverdig is¹ en 'n erfgenaam van die ewige lewe².

Skrifverwysings: 1: Habakuk 2:4; Romeine 1:17 2: Romeine 8:16-17


Vraag 60: Hoe is jy regverdig voor God? Antwoord: Slegs deur 'n ware geloof in Jesus Christus¹. Al kla my gewete my aan dat ek teen al die gebooie van God swaar gesondig het en geen daarvan gehou het nie², en dat ek nog altyd tot alle kwaad geneig is³, tog skenk God my, sonder enige verdienste van my kant, uit loutere genade⁴, die volkome genoegdoening, geregtigheid en heiligheid van Christus⁵. Dit reken Hy my toe asof ek nooit sonde gehad of gedoen het nie, ja, asof ek self al die gehoorsaamheid volbring het wat Christus vir my volbring het⁶, in soverre ek hierdie weldaad met 'n gelowige hart aanneem⁷.

Skrifverwysings: 1: Romeine 3:21-28; Galasiërs 2:16 2: Romeine 3:9-10 3: Romeine 7:23 4: Efesiërs 2:8-9 5: 2 Korintiërs 5:21 6: Romeine 4:3-5 7: Johannes 3:18


Vraag 61: Waarom sê jy dat jy slegs deur die geloof regverdig is? Antwoord: Nie dat ek deur die waarde van my geloof vir God aanvaar word nie, maar omdat alleen die genoegdoening van Christus, sy geregtigheid en heiligheid my geregtigheid voor God is¹, en ek dit nie anders kan aanneem en my eie kan maak nie as alleen deur die geloof².

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 1:30-31 2: 1 Johannes 5:10-12



Sondag 24

Vraag 62: Maar waarom kan ons goeie werke nie ons geregtigheid voor God wees nie, of ten minste 'n deel daarvan? Antwoord: Omdat die geregtigheid wat voor God kan bestaan, heeltemal volkome en aan die wet van God heeltemal gelykvormig moet wees¹, en ook ons beste werke in hierdie lewe alles onvolmaak en met sonde bevlek is².

Skrifverwysings: 1: Deuteronomium 27:26; Galasiërs 3:10 2: Jesaja 64:6; Romeine 3:23


Vraag 63: Verdien ons goeie werke dan niks, al beloon God dit in hierdie en in die toekomstige lewe? Antwoord: Hierdie beloning kom nie uit verdienste nie, maar uit genade¹.

Skrifverwysings: 1: Lukas 17:10; 2 Timoteus 4:7-8


Vraag 64: Maak hierdie leer nie mense roekeloos en goddeloos nie? Antwoord: Nee¹, want dit is onmoontlik dat dié wat deur 'n ware geloof in Christus ingeplant is, nie vrugte van dankbaarheid sou voortbring nie².

Skrifverwysings: 1: Matteus 7:18 2: Johannes 15:5



Sondag 25

Vraag 65: Aangesien dit slegs die geloof is wat ons met Christus en al sy weldade verbind, waar kom hierdie geloof vandaan? Antwoord: Van die Heilige Gees¹, wat dit in ons harte werk deur die verkondiging van die heilige evangelie² en dit versterk deur die gebruik van die sakramente³.

Skrifverwysings: 1: Efesiërs 2:8 2: Romeine 10:17 3: Matteus 28:19-20


Vraag 66: Wat is sakramente? Antwoord: Sigbare, heilige waartekens en seëls wat deur God ingestel is¹, sodat Hy deur die gebruik daarvan vir ons die belofte van die evangelie des te beter kan laat verstaan en verseël², naamlik dat Hy ons vanweë die eenmalige offer van Christus aan die kruis vergewing van sondes en die ewige lewe uit genade skenk³.

Skrifverwysings: 1: Matteus 28:19; 1 Korintiërs 11:23 2: Romeine 4:11 3: Matteus 26:27-28


Vraag 67: Is beide die Woord en die sakramente daarop gerig om ons geloof op die offer van Jesus Christus aan die kruis as die enigste grond van ons saligheid te vestig? Antwoord: Ja¹, want die Heilige Gees leer ons in die evangelie en verseël dit deur die sakramente dat ons hele saligheid berus op die eenmalige offer van Christus vir ons aan die kruis².

Skrifverwysings: 1: Romeine 6:3 2: Galasiërs 3:27



Sondag 26

Vraag 68: Hoeveel sakramente het Christus in die Nuwe Testament ingestel? Antwoord: Twee: die heilige doop en die heilige nagmaal.


Vraag 69: Hoe word jy in die heilige doop daaraan herinner en verseker dat die eenmalige offer van Christus aan die kruis vir jou van nut is? Antwoord: So: Christus het die uitwendige waterbad ingestel¹ en daarby beloof dat ek net so seker met sy bloed en Gees van die onreinheid van my siel, dit is van al my sondes, gewas is², as wat ek uitwendig met die water wat die onreinheid van die liggaam wegneem, gewas is³.

Skrifverwysings: 1: Matteus 28:19 2: Matteus 3:11; Markus 16:16 3: 1 Petrus 3:21


Vraag 70: Wat beteken dit om met die bloed en Gees van Christus gewas te wees? Antwoord: Dit beteken om van God vergewing van sondes uit genade te ontvang¹ ter wille van die bloed van Christus wat Hy in sy offer aan die kruis vir ons gestort het² en verder ook om deur die Heilige Gees vernuwe en tot lede van Christus geheilig te word³, sodat ons hoe langer hoe meer vir die sonde sterf en in 'n Godvresende, onberispelike lewe wandel⁴.

Skrifverwysings: 1: Hebreërs 12:24; 1 Petrus 1:2 2: 1 Johannes 1:7 3: 1 Korintiërs 6:11 4: Romeine 6:4


Vraag 71: Waar het Christus beloof dat Hy ons net so seker met sy bloed en Gees wil was as wat ons met die doopwater gewas word? Antwoord: In die instelling van die doop waar Hy sê: "Gaan dan heen, maak dissipels van al die nasies en doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees"¹; en: "Wie glo en hom laat doop, sal gered word; maar wie nie glo nie, sal veroordeel word"². Hierdie belofte word herhaal waar die Skrif die doop "die bad van die wedergeboorte" en "die afwassing van sondes" noem³.

Skrifverwysings: 1: Matteus 28:19 2: Markus 16:16 3: Titus 3:5; Handelinge 22:16


Sondag 27

Vraag 72: Is die uitwendige waterbad self die afwassing van sondes? Antwoord: Nee¹, net die bloed van Jesus Christus en die Heilige Gees reinig ons van alle sondes².

Skrifverwysings: 1: Matteus 3:11; 1 Petrus 3:21 2: 1 Johannes 1:7; 1 Korintiërs 6:11


Vraag 73: Waarom noem die Heilige Gees die doop dan die bad van die wedergeboorte en die afwassing van sondes? Antwoord: God praat so met groot rede: Hy wil ons daarmee leer dat soos die vuilheid van die liggaam deur water verdwyn, so word ons sondes deur die bloed en Gees van Christus weggeneem¹; en Hy wil ons deur hierdie Goddelike pand en teken verseker dat ons geestelik net so seker van ons sondes gewas is as wat ons liggaamlik met die water gewas is².

Skrifverwysings: 1: Openbaring 1:5; Handelinge 22:16 2: Romeine 6:3-4; Galasiërs 3:27


Vraag 74: Moet ook die klein kinders gedoop word? Antwoord: Ja, want aangesien hulle net soos die volwassenes in die verbond van God en sy gemeente ingesluit is¹ en aangesien aan hulle deur die bloed van Christus die verlossing van sondes en die Heilige Gees wat die geloof werk, belowe word², moet hulle ook deur die doop, as die teken van die verbond, by die Christelike kerk ingelyf word³ en van die kinders van ongelowiges onderskei word⁴, soos in die Ou Verbond deur die besnydenis gebeur het⁵, waarvoor in die Nuwe Verbond die doop ingestel is⁶.

Skrifverwysings: 1: Genesis 17:7; Handelinge 2:39 2: Lukas 1:14-15; Psalm 22:10-11 3: Handelinge 10:47 4: 1 Korintiërs 7:14 5: Genesis 17:14 6: Kolossense 2:11-13



Sondag 28

Vraag 75: Hoe word jy in die heilige nagmaal daaraan herinner en verseker dat jy aan die een offer van Christus aan die kruis en al sy gawes deel het? Antwoord: So: Christus het my en alle gelowiges beveel om van hierdie gebroke brood te eet en uit hierdie beker te drink tot sy gedagtenis¹. Hy het daarby beloof: eers dat sy liggaam so seker vir my aan die kruis geoffer en gebreek en sy bloed vir my vergiet is, as wat ek met my oë die brood van die Here vir my gebreek sien en die beker vir my gegee sien word²; en verder dat Hy my siel met sy gekruisigde liggaam en vergiete bloed net so seker tot die ewige lewe voed en verkwik, as wat ek die brood en die wyn as tekens van die liggaam en bloed van Christus uit die hand van die bedienaar ontvang en met my mond geniet³.

Skrifverwysings: 1: Lukas 22:19-20; 1 Korintiërs 11:23-25 2: 1 Korintiërs 10:16-17 3: Johannes 6:51, 55-56


Vraag 76: Wat beteken dit om die gekruisigde liggaam van Christus te eet en sy vergiete bloed te drink? Antwoord: Dit beteken nie net om met 'n gelowige hart die hele lyding en dood van Christus aan te neem en daardeur vergewing van sondes en die ewige lewe te verkry nie¹, maar ook om deur die Heilige Gees wat tegelyk in Christus en in ons woon², so met sy heilige liggaam al hoe meer verenig te word³, dat ons, al is Hy in die hemel en ons op die aarde, tog vlees van sy vlees en been van sy bene is⁴, en altyd deur een Gees (soos die lede van 'n liggaam deur een siel) lewe en regeer word⁵.

Skrifverwysings: 1: Johannes 6:35, 40, 47-48, 50-54 2: Johannes 14:23; 15:4-5 3: Efesiërs 3:16-17 4: Efesiërs 5:29-30 5: 1 Korintiërs 6:15-17; 10:17


Vraag 77: Waar het Christus beloof om gelowiges net so seker te voed en verkwik met sy liggaam en bloed as wat hulle van hierdie gebroke brood eet en uit hierdie beker drink? Antwoord: In die instelling van die nagmaal: "Die Here Jesus het in die nag waarin Hy verraai is, brood geneem en nadat Hy gedank het, dit gebreek en gesê: 'Neem, eet, dit is my liggaam wat vir julle gebreek word; doen dit tot my gedagtenis.' Net so ook die beker, ná die ete, met die woorde: 'Hierdie beker is die nuwe verbond in my bloed; doen dit, so dikwels as julle daaruit drink, tot my gedagtenis'."¹ Hierdie belofte word ook herhaal deur Paulus waar hy sê: "Die beker van danksegging wat ons seën, is dit nie die gemeenskap met die bloed van Christus nie? Die brood wat ons breek, is dit nie die gemeenskap met die liggaam van Christus nie? Omdat dit een brood is, is ons, al is ons baie, een liggaam, want ons het almal deel aan die een brood."²

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 11:23-25 2: 1 Korintiërs 10:16-17



Sondag 29

Vraag 78: Word die brood en die wyn dan in die liggaam en bloed van Christus verander? Antwoord: Nee, maar soos die water in die doop nie in die bloed van Christus verander word of die afwassing van die sondes self is nie, so word ook die brood in die nagmaal nie die liggaam van Christus self nie¹, al is dit volgens die aard en gebruik van die sakramente die liggaam van Christus genoem².

Skrifverwysings: 1: Matteus 26:29 2: 1 Korintiërs 10:16-17, 26-28


Vraag 79: Waarom noem Christus die brood sy liggaam en die beker sy bloed, of die nuwe verbond in sy bloed, en Paulus, die gemeenskap met die liggaam en bloed van Christus? Antwoord: Christus wil ons daarmee leer en verseker: so seker as wat ons met ons mond hierdie heilige tekens ontvang as 'n waarborg, so seker het Hy sy liggaam vir ons aan die kruis geoffer en sy bloed vir ons vergiet¹. Met hierdie tekens en seëlversekering wil Hy ons ook deur die werking van die Heilige Gees laat deel hê aan sy ware liggaam en bloed², sodat ons al hoe meer aan sy heilige liggaam verenig word³.

Skrifverwysings: 1: Lukas 22:19-20 2: 1 Korintiërs 10:16-17 3: Johannes 6:55-56



Sondag 30

Vraag 80: Wat is die verskil tussen die nagmaal van die Here en die pouslike mis? Antwoord: Die nagmaal getuig aan ons dat ons volkome vergifnis van al ons sondes het deur die eenmalige offer van Jesus Christus, wat Hy self eenmalig aan die kruis volbring het¹, en dat ons deur die Heilige Gees met Christus verenig word². Die pouslike mis leer dat die lewendes en die dooies nie deur die lyding van Christus vergewe word tensy Christus nog daagliks vir hulle deur die mispriesters geoffer word nie³, en dat Christus liggaamlik onder die gedaante van brood en wyn is en daarom daarin aanbid moet word. So is die mis in wese niks anders nie as 'n verloëning van die eenmalige offer en lyding van Jesus Christus, en 'n vervloekte afgodediens⁴.

Skrifverwysings: 1: Hebreërs 7:27; 9:12, 25-28; 10:10, 14 2: 1 Korintiërs 6:17 3: Hebreërs 9:24-26 4: Matteus 15:9


Vraag 81: Wie moet aan die tafel van die Here kom? Antwoord: Dié wat vanweë hulle sondes 'n afkeer van hulleself het¹, en tog vertrou dat hulle sondes vergewe is en dat ook die oorblywende swakheid met die lyding en dood van Christus bedek is², en wat ook begeer om hulle geloof al hoe meer te versterk en hulle lewe te verbeter³. Maar die huigelaars en dié wat hulle nie van harte tot God bekeer nie, eet en drink vir hulleself 'n oordeel⁴.

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 10:19-22 2: Psalm 103:1-5 3: 1 Korintiërs 11:28 4: 1 Korintiërs 11:29


Vraag 82: Moet diegene wat met hulle belydenis en lewe wys dat hulle ongelowig en goddeloos is, tot hierdie maaltyd toegelaat word? Antwoord: Nee, want so word die verbond van God ontheilig en sy toorn oor die hele gemeente opgewek¹. Daarom is die Christelike kerk verplig om ooreenkomstig die bevel van Christus en sy apostels sulke mense deur die sleutels van die koninkryk van die hemel uit te sluit totdat hulle hulle lewe verbeter².

Skrifverwysings: 1: Psalm 50:16; Jesaja 1:11-17 2: Matteus 18:15-18; 1 Korintiërs 5:6-7, 11-13


Sondag 31

Vraag 83: Wat is die sleutels van die koninkryk van die hemel? Antwoord: Die verkondiging van die heilige evangelie¹ en die Christelike tug². Deur hierdie twee word die koninkryk van die hemel vir die gelowiges oopgesluit en vir die ongelowiges toegesluit³.

Skrifverwysings: 1: Matteus 16:19; Johannes 20:23 2: Matteus 18:15-18 3: Jesaja 22:22; Handelinge 5:1-5


Vraag 84: Hoe word die koninkryk van die hemel deur die verkondiging van die heilige evangelie oop- en toegesluit? Antwoord: So: volgens die bevel van Christus word aan alle gelowiges verkondig en openlik getuig dat God hulle, so dikwels as hulle die belofte van die evangelie met 'n ware geloof aanneem, waarlik al hulle sondes vergewe het ter wille van die verdienste van Christus¹. Aan alle ongelowiges en huigelaars daarenteen word verkondig dat die toorn van God en die ewige verdoemenis op hulle bly solank hulle hulle nie bekeer nie². Volgens hierdie getuienis van die evangelie sal God sowel in hierdie as in die toekomstige lewe oordeel³.

Skrifverwysings: 1: Johannes 20:21-23 2: Matteus 16:19 3: Johannes 3:36


Vraag 85: Hoe word die koninkryk van die hemel deur die Christelike tug toegesluit en weer oopgesluit? Antwoord: So: volgens die bevel van Christus word dié wat hulle as Christene deur 'n onchristelike leer of lewe skuldig maak en wat, nadat hulle herhaaldelik broederlik vermaan is, nie van hulle dwalinge of ondeugde wil afsien nie, aan die gemeente of aan diegene wat deur die gemeente daarvoor aangewys is, bekend gemaak¹, en as hulle nie op hulle vermaning ag slaan nie, word hulle deur hulle die sakramente geweier² en uit die Christelike gemeente, en dus deur God self uit die koninkryk van Christus, uitgesluit³. As hulle egter werklik beloftes van verandering toon en hulle bekeer, word hulle weer as lede van Christus en sy gemeente aanvaar⁴.

Skrifverwysings: 1: Matteus 18:15-17 2: 1 Korintiërs 5:3-5, 11 3: 2 Tessalonisense 3:14-15 4: Lukas 15:20-24; 2 Korintiërs 2:6-8



Sondag 32

Vraag 86: Aangesien ons net uit genade deur Christus, sonder ons verdienste, verlos is, waarom moet ons dan nog goeie werke doen? Antwoord: Omdat Christus ons, nadat Hy ons met sy bloed gekoop en verlos het, ook deur sy Heilige Gees vernuwe tot sy ewebeeld¹, sodat ons met ons hele lewe God vir sy weldade dankbaar sal wees² en Hy deur ons geprys word³. Verder dat ons deur ons vrugte onsself van ons geloof seker kan maak⁴ en ook ons naaste vir Christus kan wen⁵.

Skrifverwysings: 1: Efesiërs 4:22-24 2: Romeine 6:13 3: 1 Petrus 2:9-12 4: 2 Petrus 1:10-11 5: Matteus 5:16; 1 Petrus 3:1-2


Vraag 87: Kan diegene gered word wat in hulle ondankbaarheid en goddelose lewe volhard en hulle nie tot God bekeer nie? Antwoord: Nee, want soos die Skrif sê, sal geen ontugtiges, afgodedienaars, egbrekers, diewe, gierigaards, dronkaards, kwaadpraters of rowers die koninkryk van God beërwe nie¹.

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 6:9-10; Efesiërs 5:5-6; 1 Johannes 3:14-15



Sondag 33

Vraag 88: Waaruit bestaan die ware bekering van die mens? Antwoord: Uit twee dele: die afsterwe van die ou mens en die opstanding van die nuwe mens¹.

Skrifverwysings: 1: Efesiërs 4:22-24; Kolossense 3:5-10; Romeine 6:1-11


Vraag 89: Wat is die afsterwe van die ou mens? Antwoord: Dit is 'n hartlike berou dat ons God deur ons sondes vertoorn het¹, en dit is om die sonde hoe langer hoe meer te haat en daarvan te vlug².

Skrifverwysings: 1: Psalm 51:3-4, 17 2: Romeine 8:13; 2 Korintiërs 7:10


Vraag 90: Wat is die opstanding van die nuwe mens? Antwoord: Dit is 'n hartlike vreugde in God deur Christus¹, en dit is 'n lus en liefde om volgens die wil van God in alle goeie werke te lewe².

Skrifverwysings: 1: Romeine 5:1-2; 14:17 2: Romeine 6:10-11; Galasiërs 2:20


Vraag 91: Wat is goeie werke? Antwoord: Slegs dié wat uit 'n ware geloof¹, volgens die wet van God² en tot sy eer³ gedoen word, en nie dié wat op ons goeddunke of op mense se voorskrifte gegrond is nie⁴.

Skrifverwysings: 1: Romeine 14:23 2: Levitikus 18:4; 1 Samuel 15:22 3: 1 Korintiërs 10:31 4: Jesaja 29:13; Matteus 15:9



Sondag 34

Vraag 92: Wat is die wet van die Here? Antwoord: Toe het God al hierdie woorde gespreek en gesê: Ek is die Here jou God wat jou uit Egipteland, uit die slawehuis, uitgelei het. Jy mag geen ander gode voor My aangesig hê nie. Jy mag vir jou geen gesnede beeld of enige gelykenis maak van wat bo in die hemel of onder op die aarde of in die water onder die aarde is nie. Jy mag jou voor hulle nie neerbuig en hulle nie dien nie; want Ek, die Here jou God, is 'n jaloerse God wat die ongeregtigheid van die vaders besoek aan die kinders tot in die derde en vierde geslag van die wat My haat; maar Ek bewys barmhartigheid aan duisende van die wat My liefhet en my gebooie onderhou. Jy mag die Naam van die Here jou God nie ydellik gebruik nie, want die Here sal die een wat sy Naam ydellik gebruik, nie ongestraf laat bly nie. Gedenk die sabbatdag dat jy dit heilig. Ses dae moet jy arbei en al jou werk doen; maar die sewende dag is die sabbat van die Here jou God; dan mag jy geen werk doen nie – jy of jou seun of jou dogter of jou dienskneg of jou diensmaagd of jou vee of jou vreemdeling wat binne jou poorte is nie; want in ses dae het die Here die hemel en die aarde gemaak, die see en alles wat daarin is, en op die sewende dag gerus; daarom het die Here die sabbatdag geseën en dit geheilig. Eer jou vader en jou moeder, dat jou dae verleng mag word in die land wat die Here jou God aan jou gee. Jy mag nie doodslaan nie. Jy mag nie egbreek nie. Jy mag nie steel nie. Jy mag geen valse getuienis teen jou naaste spreek nie. Jy mag nie jou naaste se huis begeer nie. Jy mag nie jou naaste se vrou begeer nie, of sy dienskneg of sy diensmaagd of sy os of sy esel of iets wat van jou naaste is nie.


Vraag 93: Hoe word hierdie gebooie verdeel? Antwoord: In twee tafels: die eerste leer ons hoe ons ons teenoor God moet gedra¹; die tweede hoe ons ons teenoor ons naaste moet gedra².

Skrifverwysings: 1: Matteus 22:37-38 2: Matteus 22:39-40


Vraag 94: Wat eis God in die eerste gebod? Antwoord: Dat ek, tot my eie saligheid, alle afgodery¹, towery², bygeloof³, aanroeping van heiliges of ander skepsels verlaat en daarvan wegvlug⁴, dat ek die enigste ware God reg leer ken⁵, Hom alleen vertrou⁶, en in alle nederigheid en geduld van Hom alleen alles goeds verwag⁷, en Hom van harte liefhê⁸, vrees⁹ en eer¹⁰, sodat ek liewer alle skepsels versaak as om in die minste teen sy wil te doen¹¹.

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 6:9-10 2: Deuteronomium 18:10-12 3: 2 Konings 21:6 4: Matteus 4:10 5: Johannes 17:3 6: Jeremia 17:5, 7 7: Romeine 5:3-5 8: Deuteronomium 6:5 9: Psalm 111:10 10: Matteus 10:28 11: Matteus 5:29-30


Vraag 95: Wat is afgodery? Antwoord: Afgodery is om, in plaas van die enigste ware God wat Hom in sy Woord geopenbaar het, of langs Hom, iets anders te bedink of te hê waarop die mens sy vertroue plaas¹.

Skrifverwysings: 1: Jeremia 2:13; 23:27; Psalm 81:9-11



Sondag 35

Vraag 96: Wat eis God in die tweede gebod? Antwoord: Dat ons God op geen ander manier afbeeld as wat Hy self in sy Woord beveel het nie¹. En dat ons Hom op geen ander manier vereer as wat Hy self beveel het nie².

Skrifverwysings: 1: Deuteronomium 4:15-19 2: Matteus 15:9-10


Vraag 97: Mag ons dan glad nie 'n beeld van God maak nie? Antwoord: Nee, want geen skepsel kan God afbeeld nie¹, en alhoewel die skepsels afgebeeld mag word, verbied God tog om beeld of afbeelding van hulle te maak met die doel om dit te vereer of God daardeur te dien².

Skrifverwysings: 1: Jesaja 40:18-25 2: Eksodus 32:4-5


Vraag 98: Maar mag ons nie beelde as boeke vir die leke in die kerke toelaat nie? Antwoord: Nee, want ons mag nie wyser wil wees as God nie, wat sy Christene nie deur stomme beelde nie, maar deur die lewendige verkondiging van sy Woord wil onderrig¹.

Skrifverwysings: 1: Romeine 10:14-17; 2 Timoteus 3:16-17


Sondag 36

Vraag 99: Wat is die wil van God in die derde gebod? Antwoord: Dat ons die Naam van God nie op 'n oneerbare manier gebruik nie¹, nie deur te vloek², of vals te sweer³, of deur onnodige eedswering nie⁴; dat ons ook deur ons stil swye en belydenis van sy Naam Hom eerbiedig⁵, en dat ons Hom deur ons belydenis en lewe verheerlik⁶.

Skrifverwysings: 1: Matteus 6:9 2: Levitikus 24:11-16 3: Matteus 5:34-37 4: Jakobus 5:12 5: Psalm 50:14-15 6: 1 Korintiërs 10:31


Vraag 100: Is dit so 'n groot sonde om in die Naam van God te vloek en vals te sweer dat God ook diegene wat nie soveel as moontlik daaraan help keer nie, straf? Antwoord: Ja, want daar is geen groter sonde of een wat God meer vertoorn as dié wat sy Naam ontheilig nie¹. Daarom het Hy beveel om dit met die dood te straf².

Skrifverwysings: 1: Levitikus 24:16 2: Levitikus 19:12; Matteus 5:37



Sondag 37

Vraag 101: Mag 'n mens in die Naam van God 'n eed sweer op 'n heilige manier? Antwoord: Ja, wanneer die owerheid dit van sy onderdane eis, of wanneer dit andersins nodig is om trou en waarheid tot eer van God en heil van die naaste te bevestig en te bevorder¹. Sulke eedswering is gegrond op die Woord van God² en daarom deur die heiliges in die Ou en Nuwe Testament reg gebruik³.

Skrifverwysings: 1: Deuteronomium 6:13; Jeremia 4:2 2: Jesaja 65:16 3: Abraham in Genesis 21:24; Paulus in Romeine 1:9


Vraag 102: Mag ons ook by die heiliges of by enige ander skepsel sweer? Antwoord: Nee, want 'n regmatige eed is 'n aanroeping van God, dat Hy as die enigste Kenner van die hart die waarheid bevestig en my straf as ek vals sweer¹. So 'n eer kom geen skepsel toe nie².

Skrifverwysings: 1: 2 Korintiërs 1:23 2: Matteus 5:34-37



Sondag 38

Vraag 103: Wat wil God in die vierde gebod hê? Antwoord: Eerstens dat die kerkdiens en die prediking van die evangelie gehandhaaf word¹, en dat ek veral op die rusdag ywerig na die gemeente van God toe gaan² om die Woord van God te leer³, die sakramente te gebruik⁴, God openlik aan te roep⁵ en die Christelike liefdadigheid te beoefen⁶. Tweedens dat ek al die dae van my lewe my slegte werke laat staan en die Here deur sy Gees in my laat werk, en so die ewige sabbat in hierdie lewe begin⁷.

Skrifverwysings: 1: Handelinge 2:42 2: Hebreërs 10:25 3: Psalm 40:10-11 4: 1 Korintiërs 11:23-26 5: Psalm 50:14-15 6: 1 Korintiërs 16:2 7: Jesaja 66:23; Hebreërs 4:9-11



Sondag 39

Vraag 104: Wat wil God in die vyfde gebod hê? Antwoord: Dat ek my vader en moeder en almal wat oor my gestel is, met alle eer, liefde en trou eerbiedig en gehoorsaam¹, en ook met hulle gebreke geduld het², omdat dit God behaag om ons deur hulle hand te regeer³.

Skrifverwysings: 1: Efesiërs 6:1-3 2: Spreuke 23:22 3: Kolossense 3:20



Sondag 40

Vraag 105: Wat wil God in die sesde gebod hê? Antwoord: Dat ek my naaste nie in gedagtes, woorde of gebare, en veel minder deur die daad, deur myself of deur iemand anders, verontagsaam, haat, beledig, wond of doodmaak nie¹, maar dat ek alle wraakgierigheid laat vaar², ook dat ek myself nie kwaad aandoen of moedwillig in gevaar bring nie³. Daarom moet die owerheid ook die swaarddra om moord te straf⁴.

Skrifverwysings: 1: Matteus 5:21-22 2: Romeine 12:19 3: Matteus 4:7; 26:52 4: Genesis 9:6; Romeine 13:4


Vraag 106: Maar verbied God in hierdie gebod net moord nie? Antwoord: Nee, want as God die moord verbied, leer Hy daarmee dat Hy ook die wortel van die moord haat, soos afguns¹, haat², toorn³ en wraakgierigheid⁴, en dat Hy dit alles as moord beskou⁵.

Skrifverwysings: 1: Jakobus 3:14-16 2: 1 Johannes 2:9-11 3: Efesiërs 4:26-27 4: Romeine 12:19 5: 1 Johannes 3:15


Vraag 107: Maar is dit genoeg as ons ons naaste wat hierdie dinge betref, nie benadeel nie? Antwoord: Nee, want wanneer God afguns, haat en toorn verbied, beveel Hy dat ons ons naaste liefhê soos onsself¹, hom geduldig moet verdra², hom goed moet doen in sy nood³ en selfs ons vyande wel moet doen⁴.

Skrifverwysings: 1: Matteus 22:39; Romeine 13:9 2: Kolossense 3:12-14 3: Romeine 12:20-21 4: Matteus 5:44-45


Sondag 41

Vraag 108: Wat wil God in die sewende gebod hê? Antwoord: Dat alle onsedelikheid deur God vervloek word¹, en dat ons daarom dit van harte moet haat² en kuis en gedissiplineerd moet lewe, hetsy in die heilige huwelik of buite die huwelik³.

Skrifverwysings: 1: Levitikus 18:30; Efesiërs 5:3-5 2: Judas 23 3: 1 Tessalonisense 4:3-4; Hebreërs 13:4


Vraag 109: Verbied God in hierdie gebod net owerspel en sulke skandelike sondes? Antwoord: Aangesien ons liggaam en siel tempels van die Heilige Gees is, wil God hê dat ons beide rein en heilig bewaar¹. Daarom verbied Hy alle onkuise dade, gebare, woorde, gedagtes, begeertes² en alles wat die mens daartoe kan verlei³.

Skrifverwysings: 1: 1 Korintiërs 6:18-20 2: Matteus 5:27-28 3: Efesiërs 5:18; 1 Korintiërs 15:33



Sondag 42

Vraag 110: Wat verbied God in die agtste gebod? Antwoord: God verbied nie net diefstal en roof wat die owerheid straf nie¹, maar Hy beskou ook as diefstal alle listige truuks en bedrog waardeur ons ons naaste se goed onregverdig in die hande kry², asook alle gierigheid³ en misbruik en verkwisting van sy gawes⁴.

Skrifverwysings: 1: Eksodus 22:1 2: Lukas 16:10-12 3: 1 Korintiërs 6:10 4: Spreuke 21:20; Spreuke 28:19


Vraag 111: Maar wat gebied God jou in hierdie gebod? Antwoord: Dat ek die belange van my naaste waar moontlik bevorder¹, met hom handel soos ek sou wou hê dat ander met my moet handel², en dat ek getrou my werk doen sodat ek die behoeftige kan help³.

Skrifverwysings: 1: Filippense 2:4 2: Matteus 7:12 3: Efesiërs 4:28



Sondag 43

Vraag 112: Wat wil God in die negende gebod hê? Antwoord: Dat ek teen niemand vals getuienis lewer nie¹, niemand se woorde verdraai nie², geen kwaadprater of kwaadstoker is nie³, niemand ongevonnisd help veroordeel nie⁴, maar alle leuens en bedrog as die werke van die duiwel vermy⁵, tensy ek my 'n swaar straf op die hals wil haal⁶. Verder dat ek in regspraak en in alle ander sake die waarheid liefhet, opreg spreek en bely⁷, en soveel as ek kan, die eer en goeie naam van my naaste verdedig en bevorder⁸.

Skrifverwysings: 1: Spreuke 19:5 2: Psalm 15:3 3: Romeine 1:29-30 4: Matteus 7:1-2 5: Johannes 8:44 6: Spreuke 19:9 7: Efesiërs 4:25 8: 1 Petrus 4:8



Sondag 44

Vraag 113: Wat wil die tiende gebod hê? Antwoord: Dat selfs die kleinste begeerte of gedagte teen enige gebod van God nooit in ons hart mag opkom nie¹, maar dat ons ons altyd van harte teen alle sonde moet verset² en altyd in alle gehoorsaamheid aan God se gebooie moet lewe³.

Skrifverwysings: 1: Romeine 7:7-8 2: Galasiërs 5:17 3: Matteus 5:6


Vraag 114: Maar kan dié wat tot God bekeer is, hierdie gebooie volkome onderhou? Antwoord: Nee, want selfs die allerheiligste het in hierdie lewe nog maar 'n klein begin van hierdie gehoorsaamheid¹. Tog begin hulle met 'n ernstige voorneme, nie net volgens sommige nie, maar volgens al die gebooie van God te lewe².

Skrifverwysings: 1: Romeine 7:14-15 2: Psalm 1:2; Romeine 7:22


Vraag 115: Waarom laat God hierdie tien gebooie so streng aan ons verkondig as niemand dit in hierdie lewe kan onderhou nie? Antwoord: Eerstens dat ons ons hele lewe lank ons sondige aard al hoe beter leer ken¹ en des te meer na vergifnis van sondes en geregtigheid in Christus soek². Tweedens dat ons sonder ophou ons toewy aan die strewe om deur die genade van die Heilige Gees meer en meer na die beeld van God vernuwe te word, totdat ons uiteindelik na hierdie lewe die doel van volmaaktheid bereik³.

Skrifverwysings: 1: Romeine 3:20 2: Psalm 143:2; Jesaja 64:6 3: 1 Johannes 3:2-3; Filippense 3:12-14



Sondag 45

Vraag 116: Waarom is gebed vir Christene nodig? Antwoord: Omdat dit die vernaamste deel van die dankbaarheid is wat God van ons eis¹, en omdat God sy genade en Heilige Gees net aan dié wil gee wat Hom sonder ophou daarom bid en Hom daarvoor dank².

Skrifverwysings: 1: Psalm 50:14-15 2: Matteus 7:7-8; Lukas 11:13; 1 Tessalonisense 5:17-18


Vraag 117: Wat behoort tot 'n gebed wat God behaag en deur Hom verhoor word? Antwoord: Eerstens dat ons die enigste ware God wat Hom in sy Woord aan ons geopenbaar het, om alles bid wat Hy ons beveel het om van Hom te vra¹. Tweedens dat ons ons geestelike en liggaamlike nood reg leer ken² en voor sy aangesig diep verootmoedig³. Derdens dat ons hierdie vaste grond het dat Hy ons gebed om die ontwil van Christus sekerlik wil verhoor soos Hy ons in sy Woord belowe het⁴.

Skrifverwysings: 1: Johannes 4:24; 1 Johannes 5:14 2: 2 Kronieke 20:12 3: Psalm 143:2 4: Johannes 14:13-14; Romeine 10:13


Vraag 118: Wat het God beveel om in ons gebede te vra? Antwoord: Alles wat vir die gees en die liggaam nodig is¹, soos Christus in die gebed leer wat Hy self aan ons gegee het².

Skrifverwysings: 1: Matteus 6:33; Filippense 4:6 2: Matteus 6:9-13; Lukas 11:2-4


Vraag 119: Wat is daardie gebed? Antwoord: Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel net so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood, en vergeef ons ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe. En lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.


Sondag 46

Vraag 120: Waarom het Christus ons beveel om God as "Ons Vader" aan te spreek? Antwoord: Om ons van die begin van ons gebed af op God se vaderlike goedheid te laat vertrou¹, wat Hy vir ons deur Christus ons Here is², en om van Hom niks anders te verwag as wat 'n goeie vader vir sy kinders voorsien nie³.

Skrifverwysings: 1: Matteus 7:9-11 2: Johannes 1:12-13 3: Psalm 103:13; Matteus 6:8


Vraag 121: Waarom word bygevoeg: "Wat in die hemele is"? Antwoord: Sodat ons nie van God aards moet dink nie¹, en dat ons sy almagtigheid van alles verwag².

Skrifverwysings: 1: Jeremia 23:23-24; Handelinge 17:24-25 2: Romeine 10:12



Sondag 47

Vraag 122: Wat is die eerste bede? Antwoord: "Laat u Naam geheilig word" beteken: Gee ons eerstens dat ons U reg ken¹, U heilig, loof en prys in al u werke waarin u almag, wysheid, goedheid, geregtigheid, barmhartigheid en waarheid helder skyn². Gee ons tweedens dat ons hele lewe – gedagtes, woorde en werke – daarop gerig is dat u Naam om ons ontwil nie gelaster word nie³, maar geëer en geloof word⁴.

Skrifverwysings: 1: Johannes 17:3 2: Lukas 1:46-55; Psalm 145 3: Romeine 2:24 4: 1 Petrus 2:12



Sondag 48

Vraag 123: Wat is die tweede bede? Antwoord: "Laat u koninkryk kom" beteken: Regeer ons so deur u Woord en Gees dat ons ons al hoe meer aan U onderwerp¹. Bewaar en vermeerder u kerk². Verwoes die werke van die duiwel, en elke mag wat teen U verhef, en alle bose planne wat teen u heilige Woord bedink word³, totdat die volkomenheid van u ryk kom waarin U alles in almal sal wees⁴.

Skrifverwysings: 1: Psalm 119:5; Matteus 6:33 2: Psalm 51:18; Handelinge 2:42-47 3: Romeine 16:20; 1 Johannes 3:8 4: 1 Korintiërs 15:28; Openbaring 22:17, 20



Sondag 49

Vraag 124: Wat is die derde bede? Antwoord: "Laat u wil geskied, soos in die hemel net so ook op die aarde" beteken: Help ons en alle mense om ons eie wil te verloën¹, en dat ons sonder enige teëspraak u wil wat alleen goed is, gehoorsaam², sodat elkeen sy taak so gewillig en getrou as die engele in die hemel uitvoer³.

Skrifverwysings: 1: Matteus 16:24; Lukas 22:42 2: Romeine 12:2 3: Psalm 103:20-21



Sondag 50

Vraag 125: Wat is die vierde bede? Antwoord: "Gee ons vandag ons daaglikse brood" beteken: Versorg ons hele liggaamlike lewe¹ sodat ons deur dit wat nodig is, U erken as die enigste bron van alles wat goed is², en dat ons sonder ons sorg of ongeregverdigde vertroue op enige skepsel, ons volle vertroue alleen op U stel³.

Skrifverwysings: 1: Psalm 104:27-28 2: Matteus 6:25-34 3: Psalm 55:22; 1 Petrus 5:7



Sondag 51

Vraag 126: Wat is die vyfde bede? Antwoord: "En vergeef ons ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe" beteken: Om U ontwil, moet U ons, arme sondelaars, al ons sondes en ook die boosheid wat nog altyd aan ons kleef, nie toereken nie¹, net soos ons ook van harte aan ander vergewe².

Skrifverwysings: 1: Psalm 51:1-7; 1 Johannes 2:1-2 2: Matteus 6:14-15



Sondag 52

Vraag 127: Wat is die sesde bede? Antwoord: "En lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die bose" beteken: Omdat ons van onsself so swak is dat ons nie 'n oomblik staande kan bly nie¹, en boonop ons doodsvyande – die duiwel², die wêreld³ en ons eie sondige natuur⁴ – ons onophoudelik aanval, wil U ons tog bewaar en versterk deur die krag van u Heilige Gees, sodat ons in hierdie geestelike stryd nie beswyk nie⁵, maar altyd sterk teenstand bied totdat ons uiteindelik volkome oorwin⁶.

Skrifverwysings: 1: Johannes 15:5 2: 1 Petrus 5:8 3: 1 Johannes 2:15-17 4: Romeine 7:23 5: Matteus 26:41; Efesiërs 6:13 6: 1 Korintiërs 10:13


Vraag 128: Hoe sluit jy jou gebed af? Antwoord: "Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid" beteken: Dit alles vra ons van U omdat U as ons Koning alles kan en wil gee wat goed is¹, en omdat ons daardeur nie onsself nie, maar u heilige Naam vir ewig prys².

Skrifverwysings: 1: Romeine 10:12; 2 Petrus 1:3 2: Psalm 115:1


Vraag 129: Wat beteken die woord "Amen"? Antwoord: "Amen" beteken: dit is seker en waar¹. Want my gebed is veel sekerder deur God verhoor as wat ek in my hart gevoel het dat ek dit van Hom begeer².

Skrifverwysings: 1: 2 Korintiërs 1:20 2: Jesaja 65:24